در جلسۀ قبلی درس اخلاق با موضوع
«انسان در قرآن»، این سؤال مهم طرح شد که آیا انسان بالفطره سعید است یا شقی؟ بهعبارت
دیگر، آیا انسان از نظر فطرت سعادتمند است یا شقاوتمند؟
برای پاسخ به این سؤال، چند نظریّه بیان شد. نظریّۀ اوّل این است
که انسان، شقیّ بالفطره است و ذاتاً شقاوت دارد. برخی صاحبنظران، تحت تأثیر جنایتها
و خیانتهای بروز یافته از انسان، بهویژه در مقاطعی از تاریخ، مثل زمان گسترش جنگ
جهانی دوّم، به این باور رسیدهاند که انسان از نظر فطرت شقی است، مثل گرگ میدرد
و مثل مار و عقرب میگزد؛ و سعادت بعضی از آدمیان و خودداری آنها از ظلم و جنایت،
استثنایی و در اثر عواملی نظیر تربیت است. در تاریخ فلاسفه و نزد بزرگان علم و
حکمت، کمتر به این دیدگاه توجه شده است، امّا متأسّفانه امروزه، برای توجیه خوی
استکباری و برای طبیعی نشان دادن درندهخويى و قدرتطلبى، از این دیدگاه سوء
استفاده میشود.
ادامه...